پوست :وسيع ترين ويکي از مهمترين اعضاي بدن مي باشد. وظايف پوست عبارت است از تنظيم مايعات والکتروليتهاي نسوج زيرين ومحافظت بدن در مقابل ميکروبها و مواد سمي و اشعه هاي مضر است.

پوست از سه لايه تشکيل شده است شکل شماره يک که ذيلا به طور مختصر به توضيح انها مي پردازيم.

اپيدرم:اپيدرم يا روپوست ازغشايي به نام پرده بازال وپنج طبقه از

سلولهاي  مطبق  سنگفرشي  تشکيل  شده  است

اين طبقات از عمق به سطح عبارت است از :

طبقه بازال طبقه خاردار طبقه دانه دار طبقه شفاف طبقه شاخي مانند شکل 2

طبقه بازال

 شامل عمقيترين لايه اپيدرم بوده ومسئول توليد سلولهايي است که روي ان قرار دارند غالب سلولهاي اين لايه سلولهاي حاوي کراتين هستند که با تقسيمات مداوم سلولهايي نظير خود توليد کرده وبا راندن انها به طرف بالا وسطح بدن به تدريج جانشين سلولهايي ميشوند که پوسته پوسته شده مي افتند.

سلولهاي موجود در اين لايه سلولهاي حاوي رنگ دانه ملانين هستند که توليد ملانين ميکنند.شايان ذکر است که ملانين رنگ پوست ومورا تامين ميکند .

طبقه شاخي :تماما از سلولهاي کراتين مرده تشکيل شده است که به موازات يکديگر به سطح بدن در حال حرکت بوده وپيوسته به شکل پوسته هايي از سطح بدن جدا مي شوندضخامت

اين لايه متغيير است اين لايه در بعضي از قسمتهاي پوست مانند سطح داخلي ران نازک ودر بعضي نواحي ديگر نظير زانو ضخيم ميباشد اين لايه به عنوان منطقه مرزي قسمتهاي زيرين پوست را از عوامل محرک تهاجم ميکروبي و ساير عوامل مضر وهمچنين از اتلاف اب والکتروليتها محافظت ميکند.

درم:درم را ميتوان به دو لايه استطاله اي که زير اپيدرم قرار گرفته ولايه مشبک که زير لايه استطاله اي که به نسوج زير جلدي امتداد مي يابد تقسيم نمود.

درم غني از عروق خوني مجاري لنفاوي و پايانه هاي حساس عصبي است .

هيپودرم:هيپودرم ادامه درم به داخل لايه هاي زيرين است اين لايه حاوي قشر ضخيمي از چربي است که عمل محافظتي را بر عهده دارد

سوختگيها :

سوختگيها معمولا توسط حرارت مواد خورنده و مخرب اسيدها وقلياها ايجاد شده ودر نتيجه سبب انعقاد پروتئين هاي بافتي ميشود.سرما زدگي شديد را هم مي توان نعي از سوختگي به حساب اورد.

طبقه‌بندی و ارزیابی سوختگیها

جهت بررسی یک مصدوم دچار سوختگی ابتدا جراحت سوختگی وی را طبقه بندی کرده و سپس به ارزیابی آن مشغول می‌شویم. برای ارزیابی شدت یک سوختگی و ارائه درمان موثر لازم است که علت سوختگی را بدانیم و با عوارض و عواقب شاخص هر نوع سوختگی آشنا باشیم. سوختگیها را می‌توان به سه روش طبقه بندی و ارزیابی کرد:

بر اساس عامل و منبع ایجاد سوختگی

بر اساس درجه سوختگی

بر اساس شدت سوختگی

هر سه مورد بالا در تعیین میزان فوریت‌دار بودن درمان سوختگی و نوع مراقبتهای اورژانسی که یک فرد سوخته نیاز دارد، اهمیت دارند.

عامل و منبع ایجاد سوختگی

سوختگیها را می‌توان بر اساس عامل ایجاد کننده آن ( مثلاً شیمیایی ، الکتریکی ، حرارتی ، نورانی و تشعشعی) طبقه‌بندی کرد. در نظر گرفتن منبع ایجاد سوختگی (مثلا ً اسید کلریدریک ، جریان برق متناوب و ...) طبقه‌بندی را اختصاصی‌تر می‌کند.

سوختگی ناشی از آتش

در سوختگی با آتش نکته مهم سوختگی مسیر تنفسی و مسمومیت با منو اکسید کربن باید مورد توجه قرار گیرد.

سوختگی شیمیایی

تماس با برخی مواد شیمیایی مانند اسیدها ، بازها یا قلیاهایی همچون سود سوزآور یا مواد سفید کنند قوی ، حلالها و مواد رنگبر قوی سبب سوزش و صدمه به پوست می‌شود. سوختگی با مواد قلیایی از اسیدها خطرناکتر است چون در پوست بیشتر نفوذ می‌کند و مدت طولانیتری فعال باقی می‌مانند. در اینجا مهمترین کار این است که فورا محل سوخته را زیر شیر آب بگیرید.

سوختگی با مایعات جوش

در این موارد آسیبهای بافتی به سرعت روی می‌دهد. سریعترین کاری که در این موارد باید انجام داد کاهش درجه حرارت است. سرد کردن ممکن است شدت ضایعه را بسیار کم کند و به سرعت سبب کاهش درد می‌شود. نکته مورد توجه این است که در سوختگی با قیر ، هرگز قیر را بر ندارید و فقط محل سوختگی را بلافاصله با آب سرد خنک کنید.

سوختگی الکتریکی

در این نوع سوختگی اگر چه ممکن است اثر سوختگی بر روی پوست به صورت یک ناحیه کوچک باشد ولی آسیب وارد بر بافتهای زیر پوست می‌تواند بسیار وسیع باشد.

سوختگی ناشی از اشعه

توسط دو نوع اشعه خورشید و تشعشات اتمی سوختگی ایجاد می‌گردد. در مورد تشعشات اتمی ابتدا محافظت خود امدادگر از خطر تشعشات و ثانیا رفع آلودگی مصدوم مد نظر قرار می‌گیرد.

درجه سوختگی

سوختگیهای پوست را می‌توان به دو دسته با ضخامت نسبی و تمام ضخامت نیز طبقه‌بندی کرد. در سوختگیهای با ضخامت نسبی اپیدرم ، یا اپیدرم و قسمت فوقانی درم درگیر می‌شوند، و به بافتهای زیرین آسیبی وارد نمی‌شود. سوختگیهای تمام ضخامت علاوه بر درم و اپیدرم به لایه‌های زیر پوستی نیز آسیب می‌رسانند. هر دو این سوختگیها را می‌توان با سیستم دیگری که درجه نامیده می‌شود به انواع درجه یک ، درجه دو و درجه سه تقسیم بندی کرد که خفیفترین نوع آن سوختگی درجه یک است. سوختگیهای درجه یک و دو از نوع با ضخامت نسبی و درجه سه از نوع تمام ضخامت هستند.

سوختگی درجه یک

سوختگی سطحی خفیفترین نوع سوختگی است که فقط لایه خارجی پوست یعنی اپیدرم را درگیر می‌کند. علل آن سوختگی ناشی از شعله ملایم است. در اين نوع سوختگي لايه هاي سطحي بافت پوششي از بين رفته و ناحيه زير ان ماتهب مي شود در نتيجه سرخي ناپايدار و به دنبال ان پوسته پوسته شدن رخ مي دهد.

سوختگی درجه دو

سوختگی با شدت متوسط است که فقط اپیدرم و قسمتی از درم  اما نه همه درم  را مبتلا می‌کند و به بافتهای زیرین آسیبی نمی‌رساند. این نوع سوختگی مانند سوختگی درجه یک با ضخامت نسبی است. در اين نوع سوختگي لايه هاي سطحي بافت پوششي از بين رفته و ناحيه زير ان ملتهبمي شود در نتيجه سرخي نا پايدار و به دنبال ان پوسته پوسته شدن رخ ميدهد.

سوختگی درجه سه سوختگی تمام ضخامت

در سوختگی درجه سه تمام ضخامت پوست ، یعنی اپیدرم و درم ، تخریب می‌شود و حتی ممکن است آسیب عمیق‌تر شده و بافتهای زیر پوستی چربی ، ماهیچه و استخوان را نیز درگیر کند. گاهاً تمایز سوختگی درجه سه از سوختگی درجه دو مشکل می‌باشد؛ با این وجود ناحیه سوختگی در نوع درجه سه معمولاً سیاه رنگ و یا خشک و سفید است اما در نوع درجه دو قرمز و مرطوب بوده و ظاهر عرق فرق  کرده دارد.