زندگی فلسفی مورچه ها !
به آيه زير توجه نماييد:
«و حشر لسليمان جنوده من الجن و الانس و الطّير فهم يوزعون؛لشكريان سليمان،از جن و انس و پرندگان،نزد او جمع شدند؛آن قدر زياد بودند كه بايد توقف ميكردند تا به هم ملحق شوند».(سوره نمل،آيه 17)
«حتّي إذا أتوا علي واد النّمل قالت نملةيا ايها النّمل ادخلوا مساكنكم لايحطمنّكم سليمان و جنوده و هم لايشعرون؛(آنها حركت كردند) تا به سرزمين مورچگان رسيدند؛مورچهاي گفت:«به لانههاي خود برويد تا سليمان و لشكريان شما را پايمال نكنند در حالي كه نميفهمند». (سوره نمل،آيه 18)
در گذشته،ممكن بود،برخي از مردم قرآن را كتاب افسانه بدانند؛زيرا در آن ذكر شده است كه مورچهها با هم صحبت ميكنند و پيامهاي پيچيده را رد و بدل ميكنند.در سالهاي اخير،تحقيق،حقايق زيادي را در رابطه با روش زندگي مورچهها به ما نشان داده است كه قبل از آن براي بشر شناخته شده نبود.
همچنين،تحقيق نشان داده كه در ميان حشرات،روش زندگي مورچهها به روش زندگي انسان بسيار نزديك است.از يافتههاي بدست آمده ميتوان به اين موارد پي برد:
الف) مورچهها،مردگان خود را با روشي مشابه روش انسان،دفن ميكنند.
ب) نظام تقسيم كار آنها پيچيده است.آنها مدير،سرپرست،سركارگر،كارگر و غيره دارند.
ج) آنها هر چند وقت يك بار،دور هم جمع ميشوند و گپ ميزنند.
د) در ميان خود،روش ارتباطي پيشرفتهاي دارند.
و) بازارهاي منظمي دارند كه در آن كالا مبادله ميكنند.
هـ) غلات را براي مدت طولاني در زمستان، ذخيره ميكنند و اگر غلات جوانه زد،ريشهاش را ميبرند.گويي ميفهمند كه اگر اجازه رشد به ريشه بدهند،دانه ميپوسد.اگر غله ذخيره شده به دليل باران موطوب شود،آن را به بيرون ميبرند تا در زير نور خورشيد خشك شود و وقتي خشك شد آن را برميگردانند.گويي ميدانند كه رطوبت موجب رشد ريشه و در نهايت باعث پوسيدن دانه ميشود.
مور' یا مورچه حشرهای است اجتماعی همانند زنبور عسل از راسته نازکبالان که در میانههای دوره کرتاسه یعنی حدود ۱۱۰ تا ۱۳۰ میلیون سال پیش تکامل یافته است.امروزه بیش از ۱۲۰۰۰ گونه مورچه طبقه بندی شدهاند و تخمین زده میشود این تعداد تا ۱۴۰۰۰ گونه نیز برسد.مورچهها به راحتی از شاخکهای آرنج دارشان و ساختار گره مانندشان و کمر باریکشان قابل شناسایی هستند.
اندازه اجتماع مورچهها میتواند از چند ده مورچه شکارچی در یک حفره تا چند میلیون مورچه ساده و مورچه نازای ماده و طبقهای از کارگرها و سربازها و سایر گروهها را در یک محدوده جغرافیایی وسیع شامل شود.همچنین اجتماع مورچهها شامل تعدادی نر دارای نطفه و همچنین یک یا چند ماده که توانایی بارور شدن دارند و ملکه نامیده میشوند٬ میشود.همچنین گاهی اجتماع مورچهها یک ابرجامعه توصیف شده است ٬زیرا مورچهها در آن با یکدیگر کار میکنند و از اجتماع خود دفاع میکنند.
تقریباً تمام مناطق کره زمین مورچه دارد.فقط مناطقی مانند جزایر دور افتاده و غیرقابل دسترسی استثنا هستند.مورچه به بیشتر محیط زیستهای زمین چیره گشته است و در بیشتر محیط زیستها توانایی زندگی دارد.این موجود ۱۵-۲۰٪ موجودات زنده خشکی زی زمین را تشکیل میدهد.علت موفقیت آنها به زندگی اجتماعی ٬ توانای بالای انطباق پذیری و توانایی تغییر دادن محیط زیستشان و بهره برداری از منابع و دفاع از یکدیگر برمیگردد.انواع مورچهها به صورتهای مختلفی مانند زندگی انگلی و بردهداری ٬ همزیستی مصالمت آمیز و ... تکامل یافتهاند.
جامعه مورچهها دارای سیستم تقسیم کار ٬ارتباط بین اشخاص و توانایی حل مشکلات پیچیده است.این ارتباطات در جوامع انسانی با مطالعه و مذهب و در طول زمان بوجود آمده است.خیلی از تمدنهای انسانی از مورچهها در مراسم مذهبی در تغذیه و موارد پزشکی سود میجویند.توانایی آنها برای استفاده از منابع باعث تعارض آنها با انسانها شده است.آنها میتوانند به محصولات کشاورزی صدمه زده و وارد خانهها شوند.بعضی از انواع مورچهها مثل مورچه قرمز آتشین خودشان را از وقتی که به موضوعات جدید رساندند(مثل کابلهای برق) ٬ مطرح کردند.
|
|

به گزارش مهر ، يکي از مهمترين تحولات در تاريخ تمدن بشر، کشاورزي و توسعه آن بوده است اما بي شک دانستن اين نکته خالي از لطف نيست که انسان نخستين کشاورز روي زمين نبوده است بلکه مورچه ها براي بيش از 50 ميليون سال است که مشغول کشاورزي بر روي زمين هستند!
در حالي که کشاورزي در طول دورانهاي گذشته به انسان کمک کرده است تا به عنوان گونه غالب بر روي زمين حکمراني کند ، اين مهارت (کشاورزي) به مورچه هاي گياهخوار اين امکان را داده است تا خود را به عنوان گياهخوار غالب در تاريخ پيدايش زمين معرفي کند.
در کنار اين خصايص نبايد فراموش کرد که مورچه ها و حيات جمعي آنها يکي از عالي ترين نمونه هاي موفق حيات اجتماعي حشرات در طبيعت به حساب مي آيد.
به تازگي گزارشي نيز در نشريه «زيست شناسي امروز» منتشر شده است که در آن مورچه هاي برگخوار مورد بررسي دقيق قرار گرفته اند. بر اساس اين گزارش جالب توجه، اين مورچه ها سيستمي را در خود توسعه داده اند که بر اساس آن تلاش مي شود اراضي گياهي اطراف محل آشيانه خود را عاري از هرگونه آفت نگاه دارند. نکته قابل توجه اين است که در ميان کشاورزان انساني نيز اين نگرش به عنوان يکي از راههاي اساسي براي غلبه بر چالشي همچون آفات کشاورزي در نظر گرفته شده است.
اين مورچه ها برگهاي تازه جمع آوري شده را که مملو از آب هستند در باغها و اراضي اطراف محل زندگي خود پخش مي کنند تا بدين وسيله مقدمات رشد نوعي گياه قارچي ارزشمند فراهم شود. مورچه ها از اين گياه قارچي به عنوان ماده اي مغذي مصرف مي کنند.
اما نکته حيرت آور اينجاست که مورچه ها براي رشد بهتر و درحقيقت انجام کشاورزي با راندمان بالا، برگهاي کهنه شده را با برگهاي تازه جايگزين مي کنند اما اين هم پايان داستان نيست. برگهاي کهنه مي تواند تهديدي براي اجتماع مورچه ها باشد. از اين رو برگهاي کهنه به عنوان ماده اي دورريز در نقطه اي به دور از محل اصلي زندگي مورچه ها انباشته مي شود.
اين مورچه ها قابليتهاي ديگري نيز دارند. آنها به محض شناسايي نشانه هايي از آفات در باغ و اراضي اطراف به سرعت وارد عمل شده و با انجام فعاليتي موسوم به «شانه کشي» که دقيقا همان شخم زدن در کشاورزي انساني است موجبات از بين رفتن آفات مخرب را فراهم مي کنند. زماني که تخم آفات نيز پيدا مي شوند، بلافاصله به نقطه اي دورتر منتقل شده و در محلي مناسب انباشته مي شود.

به گزارش مهر ، يکي از مهمترين تحولات در تاريخ تمدن بشر، کشاورزي و توسعه آن بوده است اما بي شک دانستن اين نکته خالي از لطف نيست که انسان نخستين کشاورز روي زمين نبوده است بلکه مورچه ها براي بيش از 50 ميليون سال است که مشغول کشاورزي بر روي زمين هستند!
در حالي که کشاورزي در طول دورانهاي گذشته به انسان کمک کرده است تا به عنوان گونه غالب بر روي زمين حکمراني کند ، اين مهارت (کشاورزي) به مورچه هاي گياهخوار اين امکان را داده است تا خود را به عنوان گياهخوار غالب در تاريخ پيدايش زمين معرفي کند.
در کنار اين خصايص نبايد فراموش کرد که مورچه ها و حيات جمعي آنها يکي از عالي ترين نمونه هاي موفق حيات اجتماعي حشرات در طبيعت به حساب مي آيد.
به تازگي گزارشي نيز در نشريه «زيست شناسي امروز» منتشر شده است که در آن مورچه هاي برگخوار مورد بررسي دقيق قرار گرفته اند. بر اساس اين گزارش جالب توجه، اين مورچه ها سيستمي را در خود توسعه داده اند که بر اساس آن تلاش مي شود اراضي گياهي اطراف محل آشيانه خود را عاري از هرگونه آفت نگاه دارند. نکته قابل توجه اين است که در ميان کشاورزان انساني نيز اين نگرش به عنوان يکي از راههاي اساسي براي غلبه بر چالشي همچون آفات کشاورزي در نظر گرفته شده است.
اين مورچه ها برگهاي تازه جمع آوري شده را که مملو از آب هستند در باغها و اراضي اطراف محل زندگي خود پخش مي کنند تا بدين وسيله مقدمات رشد نوعي گياه قارچي ارزشمند فراهم شود. مورچه ها از اين گياه قارچي به عنوان ماده اي مغذي مصرف مي کنند.
اما نکته حيرت آور اينجاست که مورچه ها براي رشد بهتر و درحقيقت انجام کشاورزي با راندمان بالا، برگهاي کهنه شده را با برگهاي تازه جايگزين مي کنند اما اين هم پايان داستان نيست. برگهاي کهنه مي تواند تهديدي براي اجتماع مورچه ها باشد. از اين رو برگهاي کهنه به عنوان ماده اي دورريز در نقطه اي به دور از محل اصلي زندگي مورچه ها انباشته مي شود.
اين مورچه ها قابليتهاي ديگري نيز دارند. آنها به محض شناسايي نشانه هايي از آفات در باغ و اراضي اطراف به سرعت وارد عمل شده و با انجام فعاليتي موسوم به «شانه کشي» که دقيقا همان شخم زدن در کشاورزي انساني است موجبات از بين رفتن آفات مخرب را فراهم مي کنند. زماني که تخم آفات نيز پيدا مي شوند، بلافاصله به نقطه اي دورتر منتقل شده و در محلي مناسب انباشته مي شود.